Dlaczego komunikacja jest power skills każdego lidera?
Nawet najlepsze pomysły, projekty, inicjatywy i działania nie powiodą się, jeżeli nie będzie jasnej, zrozumiałej i skutecznej komunikacji ze strony menedżerów i liderów. To właśnie ta kompetencja ma kluczowe znaczenie w zarządzaniu zespołem. Umiejętność komunikowania się, udzielania feedbacku i słuchania innych ludzi to dzisiaj kompetencja przyszłości, bez której nie da się zbudować dobrych relacji.
Raport z badania „Juro zaczyna się dziś. Przewodnik po szkoleniach przyszłości”, przeprowadzonego jesienią 2024 r. przez EY Academy of Business, wskazuje kluczowe kompetencje, które w nadchodzących latach będą decydujące dla rozwoju pracowników i firm w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Okazuje się bowiem, że dzisiaj obok wysoko rozwiniętych kompetencji technicznych niezbędne są umiejętności określane jako power skills. To właśnie one są podstawą budowania relacji międzyludzkich, a w konsekwencji – skutecznego i mądrego zarządzania zespołem. Menedżerowie, którzy mają dobrze rozwinięte umiejętności miękkie, potrafią lepiej inspirować, motywować i angażować ludzi w działania prowadzące do realizacji celów biznesowych firmy.
KOMPETENCJE PRZYSZŁOŚCI
Wśród tzw. power skills ważne miejsce zajmuje komunikacja. Jeżeli weźmiemy pod uwagę, że kompetencje przyszłości dotyczą dzisiaj głównie automatyzacji, sztucznej inteligencji oraz big data, to ich efektywne i skuteczne wdrożenie jest możliwe właśnie dzięki umiejętnościom interpersonalnym
Dzięki komunikacji menedżerów i liderów z pracownikami, w której w jasny i zrozumiały sposób wyjaśniony jest sens i cel prowadzonych w firmie działań z zastosowaniem nowoczesnych narzędzi. Co więcej, za przekazywanym komunikatem powinna iść także zdolność do słuchania pracowników, otwartość na przyjmowanie od nich rozmaitych opinii i uwag, jak też umiejętność dostrzegania różnych perspektyw i punktów widzenia oraz empatycznego podejścia do zarządzania zespołem. Rozmowa z pracownikiem, udzielanie feedbacku i słuchanie innych to baza, na której można budować m.in. programy motywacji i zaangażowania, ale także programy szkoleniowo-rozwojowe dostosowane do preferencji ich odbiorców. I znowu źródłem poznania tych preferencji, potrzeb i oczekiwań pracowników jest komunikacja menedżera z członkami swojego zespołu.
Raport dostarcza cennych informacji, jak istotne dla pracowników są różne metody rozwojowe. Zdaniem 59 proc. uczestników badania EY Academy of Business szkolenia stacjonarne wciąż są ważnym elementem w rozwoju zawodowym. Pokazuje to, że tradycyjne metody nadal mają zastosowanie, szczególnie w kontekście budowania relacji międzyludzkich i sieci kontaktów zawodowych. Według 69 proc. ankietowanych dużą rolę odgrywa również udział w stacjonarnych konferencjach, które stanowią idealną okazję do networkingu i wymiany profesjonalnych doświadczeń. Aby uzyskać taką wiedzę o preferencjach szkoleniowo-rozwojowych zarówno w odniesieniu do zakresu, jak i optymalnych metod edukacji zawodowej, niezbędna jest dobra komunikacja menedżerska.
– Komunikacja to podstawa dobrej współpracy w zespole, szczególnie dzisiaj, kiedy mamy wielopokoleniowe i zróżnicowane organizacje. Dlatego tak ważna jest umiejętność komunikowania się z pracownikami i słuchania, co oni mówią i jakie mają potrzeby czy oczekiwania. Bo po prostu każdy z nas jest inny, różnimy się pod wieloma względami, np. młodzi ludzie zupełnie inaczej niż starsze pokolenia rozumieją niektóre kwestie i również inaczej przetwarzają przekazywane w firmie informacje. Ta wielostopniowość komunikatu i jego zrozumienia dzisiaj coraz bardziej się liczy. Organizując szkolenia w ramach Akademii Menedżera czy w programach typu Servant Leadership, widzimy, że ich uczestnicy bardzo sobie cenią te moduły, w których rozmawiamy o roli emocji i znaczeniu komunikacji w zarządzaniu zespołem – mówi Sylwia Kacprzak, Senior Manager EY Academy of Business.
ZMIANA MODELU
We wspomnianym raporcie z badania przeprowadzonego przez EY Academy of Business wskazane są wyraźnie widoczne dzisiaj trendy społeczno-kulturowe, które będą miały wpływ na rynek szkoleniowy w ciągu najbliższych trzech lat. Na takie kompetencje miękkie, jak empatia, komunikacja i współpraca, zwróciła uwagę aż jedna piąta respondentów. Podobna liczba badanych zadeklarowała, że rośnie zapotrzebowanie na personalizowane ścieżki kariery i rozwój zawodowy.
Wobec coraz silniejszych trendów społeczno-kulturowych ewolucji ulegają dotychczasowe modele zarządzania i przywództwa. Zdaniem respondentów badania „Juro zaczyna się dziś” trzeba:
- położyć większy nacisk na style bardziej współpracujące i mniej hierarchiczne (19,4 proc.),
- mieć większą świadomość znaczenia, jaką ma różnorodność, równość i inkluzja w miejscu pracy (17 proc.),
- w większym stopniu włączać mentoring i coaching do rozwoju pracowników (13 proc.).
Uwzględnienie tych aspektów w strukturze nowego modelu zarządzania także wymaga otwartej i skutecznej komunikacji, zwłaszcza w sytuacji, w której rzeczywistość biznesowa firm poddana jest technologicznej transformacji.
– I dlatego obecnie pracujemy nad nowym modelem przywództwa, łączącym w całość zmiany, jakie zachodzą w dzisiejszych organizacjach pod wpływem nowoczesnej technologii, sztucznej inteligencji i automatyzacji. Najwyższej kadrze zarządzającej chcemy pokazać, że po drugiej stronie mamy ludzi, a zatem jedną z istotnych kompetencji przyszłości staje się umiejętność połączenia w całość technologii i ludzkich emocji. Jako firma szkoleniowa staramy się odpowiadać na zjawiska, trendy i zmiany, jakie mają miejsce w dzisiejszym świecie biznesu. Proponujemy więc wdrożenie nowego modelu przywództwa, który łączy nowoczesne technologie z aspektem ludzkim i wskazuje, że to umiejętne powiązanie między nimi będzie decydować o powodzeniu i rozwoju organizacji w przyszłości – wyjaśnia Sylwia Kacprzak.
Według respondentów badania EY Academy of Business obszary, w których aby efektywnie pracować, niezbędny jest rozwój w najbliższych pięciu latach, dotyczą kwestii miękkich, czyli związanych z relacjami międzyludzkimi. To m.in.:
- empatia i współpraca zespołowa (13,3 proc. twierdzących odpowiedzi),
- zarządzanie emocjami (13,3 proc.),
- rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji (13,3 proc.).
Zarówno współpraca zespołowa, rozwiązywanie konfliktów, zarządzanie emocjami, jak i podejmowanie decyzji, które powinny być zrozumiałe dla pracowników, będą możliwe w praktyce wtedy, gdy będzie prowadzona otwarta komunikacja menedżera z zespołem.
METODY ROZWOJU
W ćwiczeniu umiejętności z zakresu komunikacji przydatne są różne metody w zależności od celów i potrzeb osób, do których są adresowane.
– Rozwój tej kompetencji podzieliliśmy na wiele programów szkoleniowych. Jako firma, która odpowiada za kształcenie menedżerów i liderów, poprzez naszą różnorodną ofertę pokazujemy, jak bardzo ważna jest umiejętność komunikacji. Z tego względu uczymy jej w różnych programach i pod rozmaitym kątem, proponujemy więc szkolenia czy to z komunikacji, opierając się na porozumieniu bez przemocy, czy nastawionej na współpracę, czy też z komunikacji w sytuacjach trudnych. Oddzielne szkolenia dotyczą zarządzania konfliktami, gdzie podstawą całego procesu jest właśnie komunikacja. Mamy także osobne programy związane z udzielaniem feedbacku, lecz także z tym, jak przyjmować informację zwrotną – podkreśla Sylwia Kacprzak.
Istotne jest rozróżnienie, jakie EY Academy of Business przyjmuje w projektowaniu programów rozwojowych. Inaczej są przygotowane programy dla średniej kadry menedżerskiej, np. dla tzw. first time managers, czyli dla osób, które po raz pierwszy przyjmują na siebie taką rolę, a inaczej – dla wyższej kadry zarządzającej, począwszy od poziomu senior managers i dyrektorów, biorących udział w programach typu leadership.
– Jednak za każdym razem, bez względu na zajmowane stanowisko menedżerskie, uczestnicy często zwracają uwagę na to, że w naszych szkoleniach wracamy do spraw podstawowych, wśród których komunikacja ma fundamentalne znaczenie. Jest na pierwszym miejscu. Zanim jeszcze lider czy menedżer będzie zarządzać zespołem i delegować zadania, musi przecież nauczyć się tego, jak prowadzić skuteczną komunikację – dodaje Sylwia Kacprzak.
VIRTUAL REALITY
Metody i narzędzia szkoleniowe są także zróżnicowane w zależności od odbiorców. Niejednokrotnie bardzo skuteczne okazuje się zastosowane nowoczesnej technologii, jak VR (Virtual Reality).
– W szkoleniach dla menedżerów na niższych szczeblach zarządzania stosujemy metodę symulowania sytuacji biznesowych i odgrywania scenek, w których trener wciela się w rolę albo przełożonego, albo pracownika, potem całość analizujemy. Jedną z metod szkoleniowych są też krótkie filmy nakręcane przez trenerów, pokazujące różne sposoby prowadzenia rozmowy z pracownikiem, z podkreśleniem tych elementów, z którymi menedżerowie mają najczęściej do czynienia w zarządzaniu ludźmi. Natomiast w symulacjach z wykorzystaniem technologii VR pokazujemy, jaki może być odbiór przekazywanego komunikatu, a więc na ile może być skuteczny i zgodny w intencjami menedżera – mówi Sylwia Kacprzak.
Z obserwacji i doświadczeń szkoleniowych EY Academy of Business wynika, jak nowoczesna technologia może pomagać w rozwoju kompetencji miękkich takich, jak komunikacja.
– Co ciekawe, najwyższa kadra zarządzająca bardziej doceniła technologię VR użytą w poszczególnych szkoleniach niż młodsi i najmłodsi menedżerowie. Chyba właśnie dlatego, że to narzędzie pozwala symulować rozmaite sytuacje biznesowe z pracownikami i rzeczywiście daje obraz, czy liderzy potrafią komunikować się z innymi, w jakim stopniu ich komunikaty są zrozumiane i z jakimi reakcjami odbiorców muszą się liczyć, a więc także – jak na nie odpowiadać i jak się wobec nich zachowywać – przekonuje Sylwia Kacprzak.
ROZMOWY JEDEN NA JEDEN
W programach dotyczących komunikacji EY Academy of Business prowadzi również szkolenie z rozmów menedżerskich jeden na jeden.
– Wydawałoby się, że prowadzenie takich rozmów jest proste, a jednak tak nie jest. Bo tak naprawdę mamy tu szereg poważnych wyzwań związanych z psychologią zarządzania – od umiejętności słuchania pracownika, przez podsumowanie dotychczasowych osiągnięć i udzielanie mu feedbacku, po dobre zakomunikowanie kolejnych zadań oraz zasugerowanie propozycji dalszego rozwoju. W takich rozmowach jeden na jeden na pierwszy plan wysuwa się nie co innego, jak właśnie umiejętność komunikowania się z pracownikiem – mówi Sylwia Kacprzak.
Zgodnie z założeniem i podejściem firmy szkoleniowej EY Academy od Business komunikacji można się nauczyć. Można ją w sobie rozwijać przy użyciu rozmaitych metod i narzędzi. A sposobem weryfikacji poziomu umiejętności są także nowoczesne technologie już z powodzeniem stosowane w realizowanych tu programach szkoleniowych z zakresu power skills.
– Komunikacja to podstawa dobrej współpracy w zespole, szczególnie dzisiaj, kiedy mamy wielopokoleniowe i zróżnicowane organizacje. Dlatego tak ważna jest umiejętność komunikowania się z pracownikami i słuchania, co oni mówią i jakie mają potrzeby czy oczekiwania. Bo po prostu każdy z nas jest inny, różnimy się pod wieloma względami…
Sylwia Kacprzak
Senior Manager EY Academy of Business