Powszechnie uważa się, że kompetencje przyszłości wiążą się z digitalizacją, która obecnie postępuje praktycznie w każdej sferze życia. Jednak poza nowoczesnymi umiejętnościami technicznymi coraz bardziej widoczna jest tendencja powrotu do ludzkiego wymiaru biznesu, do człowieka. W najbliższym czasie silny będzie więc nie tylko ruch związany z cyfryzacją, ale także rozwój soft skills, czyli kompetencji miękkich – twierdzą eksperci EY Academy of Business. Na podstawie światowych raportów i codziennych doświadczeń trenerów w EY Academy of Business powstała mapa kompetencji przyszłości. Dotyczą one zarówno umiejętności związanych z zarządzaniem, jak i rozwojem osobistym czy komunikacją społeczną. Co menedżerowie powinni uwzględnić w planie rozwoju własnego i firmy?

1. Lifelong learning, czyli uczenie się przez całe życie

To właściwie metakompetencja, kompetencja nadrzędna. Na zmieniającym się rynku pracy trudno wyobrazić sobie sytuację, w której ktoś kończy określoną szkołę lub kierunek studiów i przez całe życie bazuje na tym, czego się nauczył. – Taki człowiek byłby niczym bohater filmu Chaplina (nomen-omen) Modern Times, który wykonuje te same ruchy jak przy taśmie produkcyjnej, nawet wtedy, gdy już przy niej nie stoi. Aby przetrwać w zmieniających się warunkach, musimy stale się rozwijać – mówi Michał Chlebowski, menedżer ds. rozwoju biznesu EY Academy of Business.

2. Krytyczne myślenie

Nie wystarczy wiedzieć, skąd i jak pozyskiwać nowe informacje. Trzeba je także weryfikować. – Menedżer przyszłości krytycznie podchodzi do zastanych informacji, poszukuje luk w teoriach, sprawdza hipotezy i wyciąga wnioski. Nie wierzy ślepo w to, co słyszy. Potrzebna jest nam dziś dyscyplina w myśleniu, bo często działamy pod wpływem chwili. Brakuje nam struktur porządkujących myśli, oddzielenia emocji od faktów – przekonuje Sylwia Kacprzak, project manager ds. projektów szkoleniowych EY Academy of Business. – Krytyczne myślenie nie oznacza krytykanctwa. Chodzi o samodzielność w ocenie – co ma sens, a co nie. Wiele osób, żyjąc w szybko zmieniającym się świecie, wybiera drogę na skróty, traktując innych jak autorytet i przyjmując za pewnik, to co mówią. Normą powinno być, że sami jesteśmy w stanie zweryfikować informacje i powinniśmy znaleźć na to czas – dodaje Michał Chlebowski.

3. Innowacyjność i kreatywność

Z krytycznym myśleniem nieodłącznie wiąże się kreatywność w poszukiwaniu alternatywnych rozwiązań. Menedżer przyszłości wychodzi poza schematy, poszukuje wciąż nowych rozwiązań. Jest ciekawy poznawczo, chętnie uczy się nowych rzeczy, myśli do przodu i usprawnia aktualne procesy. Trzeba zejść z utartych szlaków, po to by coś robić lepiej i mądrzej. To wiąże się z odwagą spróbowania czegoś  innego, nawet jeśli czasami to nam nie wyjdzie. W ten sposób również tworzymy swoją unikalną ofertę, którą możemy wyróżnić się na konkurencyjnym rynku.

4. Elastyczność i umiejętność adaptacji do zmian

– Jedyną stałą rzeczą jest zmiana. Musimy umieć adaptować się do zmiennych warunków, jednocześnie utrzymując tempo swojej pracy i wykazując odporność na stres osobisty i stres zespołu – mówi Sylwia Kacprzak. Warto tu wspomnieć o popularnym pojęciu agile, czyli zwinności w podejmowaniu decyzji i działaniu. – Najwyraźniej widać to w koncepcjach zarządzania projektami. Tradycyjnie schemat funkcjonowania organizacji zakładał, że trzeba najpierw zaplanować całe zadanie, a dopiero potem działać. W zwinnych projektach, owszem planuje się, ale jednocześnie weryfikuje sens pracy na bieżąco, realizując tzw. sprinty. Tak jak sprint w sporcie: szybko i w krótkim czasie. To pozwala na elastyczną i szybką reakcję na zmieniające się warunki – wyjaśnia Michał Chlebowski.

5. Przedsiębiorczość

Zwinność przekłada się również na inną pożądaną umiejętność, czyli przedsiębiorczość. Co przez nią rozumieć? Zdolność podejmowania nowych inicjatyw, innowacyjne podejście do biznesu, patrzenie na procesy poprzez korzyści dla firmy, a nie tylko korzyści osobiste. Osoba przedsiębiorcza umie znaleźć nowe źródła zysku dla firmy i nie boi się wykorzystywać nadarzających się szans. Posiada również umiejętność dysponowania zasobami, także w kontekście ekologicznym.

6. Odporność psychiczna

Jest niezbędna w biznesie. Oznacza ona, że menedżer potrafi zarządzać własnym stresem i emocjami. Umie przyjąć feedback i dawać go innym, jest refleksyjny i świadomy własnych reakcji. Wie również jak odnaleźć się w sytuacjach konfliktowych.

7. Zarządzanie kryzysem

Umiejętności osobiste są ważne, bo wpływają m.in. na pracę z zespołem. Bardzo wyraźnie widać to w sytuacjach kryzysowych, kiedy decyzje nie mogą być odkładane na później i trzeba działać teraz, a nie za jakiś czas. Każdy menedżer powinien więc mieć zdolność podejmowania trudnych decyzji, a w przypadku konfliktu wykazać się zdolnością negocjacji i znalezienia rozwiązania korzystnego dla firmy, a jednocześnie nie krzywdzącego dla żadnej ze stron, opartego na elementarnej uczciwości. Pomocna w kryzysie może okazać się inteligencja emocjonalna. Jest to zdolność odczytywania emocji innych ludzi i branie ich pod uwagę. Inteligencja emocjonalna przydatna jest nie tylko w kryzysie, ale także w codziennym zarządzaniu zespołem, kiedy powoduje „zmiękczenie” sposobu pracy.

8. Servant leadership, czyli przywództwo służebne

Dziś zmienia się idea przywództwa w organizacji, a firmy na taką zmianę decydują się świadomie. Zamiast menedżera, który buduje zespół wokół siebie i swoich potrzeb, pożądany jest raczej szef, który wspiera team w osiąganiu wyników. Pełni rolę nie centralną, ale wspomagającą, służebną. – Taka osoba umie pociągnąć ludzi za sobą, umiejętnie wpływa na innych, jest transparentna w emocjach i działaniu. Zarządza przez wartości i ma umiejętność ich wyznaczania. Identyfikuje się bardziej z zadaniem, niż funkcją jaką pełni w hierarchii – mówi Sylwia Kacprzak. Nowy sposób zarządzania powoduje, że każda jednostka w zespole jest i czuje się ważna. Otwartość pomiędzy szefem a zespołem sprawia też, że niezbędne zmiany są łatwiej akceptowane.

9. Kierowanie zespołem rozproszonym

Nie jest to nowa koncepcja, ale nowe rozumienie tej kompetencji wymusiła na firmach pandemia koronawirusa i związane z nią ograniczenia. – Do tej pory praca zdalna była benefitem. Dziś to już normalność. Z pewnością nie wrócimy już do modelu pracy tylko w biurze. Świadczyć o tym może znaczące ograniczanie przez firmy powierzchni biurowych. Obowiązywać będzie model hybrydowy – mówi Sylwia Kacprzak. Menedżer musi się więc nauczyć myśleć kategoriami pracy zdalnej.

10. Współpraca w zespole

To jedna z najważniejszych umiejętności, choć na pewno  nie można nazwać ją nową czy kojarzącą się z innowacjami. – Wiele kompetencji pozostaje takich samych, zmienia się jedynie charakterystyczny dla danych czasów opis zachowań, które pod danym terminem się kryją. Dziś pojęciem opisującym współpracę w grupie jest różnorodność (diversity). Oznacza ono nie tylko osoby inne pod względem charakterologicznym, ale także pod względem wieku, płci, języka, koloru skóry czy zaplecza kulturowego. Umiejętność pracy w grupie oznacza właśnie umiejętność zarządzania różnorodnością i współpracę wielokulturową, także między osobami o różnych kompetencjach i z różnym backgroundem – definiuje Michał Chlebowski.

Jak widać wymienione umiejętności i cechy w większości nie są niczym nowym. Jednak musimy nauczyć się definiować i rozumieć je po nowemu, w odniesieniu do obecnego świata. Ale tak było zawsze. Ważne jest jednak to, że w erze robotyzacji, cyfryzacji, sztucznej inteligencji i wirtualnej rzeczywistości człowiek zauważa swoją rolę i postrzega ją jako sprawczą i kluczową. To jest optymistyczna konkluzja dyskusji o kompetencjach przyszłości.

Autorzy artykułu:

Sylwia Kacprzak – Menedżer ds. projektów szkoleniowych w EY Academy of Business

Michał Chlebowski – Starszy menedżer ds. rozwoju biznesu w EY Academy of Business

Artykuł ukazał się w ramach Biznes raportu Gazety Finansowej.

Źródło: https://gf24.pl/29263/edukacja-menedzera-3/.

Interesują Cię szkolenia z kompetencji menedżerskich? Sprawdź naszą ofertę.