Mobbing w pracy to zjawisko, z którym mierzy się coraz większa liczba osób i to niezależnie od obejmowanego stanowiska. Co więcej, mobbing nie wiąże się z hierarchią zawodową i można być mobbingowanym zarówno przez przełożonego, współpracownika, jak i podwładnego. Warto wiedzieć, na czym polega mobbing i jak mu przeciwdziałać, by móc funkcjonować w pozytywnym środowisku pracy. Co to jest mobbing? Jaka jest definicja mobbingu według Kodeksu pracy? Sprawdź nasz artykuł. Dowiesz się, kiedy występuje zjawisko mobbingu w pracy, jakie są jego przykłady oraz jak mu skutecznie zapobiegać. Zapraszamy do lektury.

Co to jest mobbing?

Definicja mobbingu w pracy została określona właściwymi przepisami. Mobbing to szereg działań lub zachowań, które dotyczą pracownika lub są skierowane przeciwko pracownikowi i polegają na uporczywym i długotrwałym nękaniu czy zastraszaniu pracownika. Działania te wywołują u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodują lub mają na celu poniżenie albo ośmieszenie, a także izolowanie pracownika lub jego wyeliminowane z danego zespołu. Warto pamiętać, że pracownikiem w przedsiębiorstwie jest każda osoba w nim zatrudniona, dlatego też mobbing nie dotyczy jedynie szeregowych pracowników, ale również specjalistów HR, liderów, koordynatorów, kierowników, czy dyrektorów. Hierarchia zawodowa nie ma tu żadnego znaczenia, choć trzeba podkreślić, że nie każdy konflikt w pracy lub prywatne antypatie wśród zespołów są od razu utożsamiane z mobbingiem. Definicja jasno określa, że zachowanie musi być długotrwałe i natrętne (nie mogą być jednorazowe). Co więcej, nie ma jednego katalogu zachowań, które zostaną rozpoznane jako mobbing i to na osobie pokrzywdzonej spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia tego zjawiska. To właśnie dlatego tak ważne jest, by wiedzieć, czym jest mobbing i go rozpoznawać. Wiele osób nawet nie zdaje sobie sprawy, że są mobbingowane. Czas poznać przykłady mobbingu w pracy.

Przykłady mobbingu w pracy

Czym jest mobbing w pracy? Każdy z mobberów może wykorzystywać własne, indywidualne taktyki lub zbiór różnych narzędzi. Warto poznać najpopularniejsze z nich, by móc świadomie ocenić, czy dane zachowanie jest zwykłym brakiem sympatii, czy czynem karalnym. Są to typowe przykłady mobbingu w pracy. Najpowszechniejsze metody stosowane przez mobberów to:

• Izolacja – jedna z najbardziej efektywnych metod, która polega na utrudnianiu pracownikowi nawiązywania relacji i integracji z pozostałymi współpracownikami. Może się objawiać np. nakłanianiem do celowego ignorowania danej osoby, przydzielaniem zadań, które nie umożliwiają integracji, wzbudzaniem poczucia bycia potrzebnym i nieprzydatnym dla całego zespołu.
• Poniżanie – metoda, której celem jest upokorzenie pracownika w taki sposób, by stracił poczucie własnej wartości.
• Utrudnianie pracy – taktyka, która polega na celowym utrudnianiu wykonywania obowiązków. Może się objawiać np. planowanym wprowadzeniem w błąd np. w trakcie szkolenia, uniemożliwianiem dostępu do aktualnej wiedzy i niezbędnych informacji, przydzielanie zadań, do których brak pracownikowi kompetencji.
• Pomniejszanie kompetencji – taktyka ta wiąże się m.in. z publiczną krytyką pracownika, przydzielaniem zadań poniżej kompetencji i udowadnianiem, że pracownik i tak nie jest w stanie sobie z nimi poradzić, umniejszaniem dokonaniom i sukcesom oraz komentowaniem kwestii niezwiązanych z życiem zawodowym np. wyglądu.
• Zastraszanie – metoda, która jest najprostsza do zauważenia i może wiązać się m.in. z przemocą ekonomiczną (nieprzyznawanie podwyżek, premii, awansu), przemocą słowną (groźby, wulgaryzmy), a niejednokrotnie także przemocą fizyczną.

Jak przeciwdziałać mobbingowi?

Jak przeciwdziałać mobbingowi? Według prawa to pracodawca jest jedynym podmiotem, który odpowiada na wystąpienie mobbingu w pracy, nawet jeżeli sam nie jest mobberem, a jest nim inny pracownik. Realny mobber może być pociągnięty do odpowiedzialności cywilnej (pozew przeciwko sprawcy o naruszenie dóbr osobistych) lub odpowiedzialności karnej, gdy stosowane przez mobbera taktyki będą przestępstwem (groźby, stalking, naruszenie nietykalności cielesnej). Przeciwdziałanie mobbingowi to obowiązek każdego pracodawcy, jednak ma on prawo indywidualnie dobrać rozwiązania. Największy wpływ na wybór technik mają potrzeby firmy oraz specyfika prowadzonej działalności. Wśród najczęściej wybieranych sposobów na przeciwdziałanie mobbingowi w pracy należy wymienić m.in. ściśle określone procedury antymobbingowe, prowadzenie polityki antymobbingowej, powołanie komisji antymobbingowych, czy specjalistyczne szkolenia antymobbingowe dedykowane zarówno pracownikom, jak i kadrze zarządzającej. Dobrymi praktyki są także jasne zasady współpracy i komunikacji w firmie, wyraźny zakres kompetencji i obowiązków, unikanie systemu represyjnego oraz w razie potrzeby umożliwienie pracownikom kontaktu z obiektywnym ekspertem zewnętrznym. Co robić z mobbingiem powinien wiedzieć też doświadczony przełożony, który posiada odpowiednie kompetencje menedżerskie.