Zawarcie umowy o pracę lub innej umowy dotyczącej zatrudnienia to ważny moment zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy. Obu stronom zależy bowiem na pomyślnym podpisaniu umowy i ustaleniu warunków odpowiadających każdemu. Potencjalni pracownicy mają oczywiście swoje oczekiwania dotyczące samej umowy, warunków zatrudnienia, a przede wszystkim wynagrodzenia. Jednak swoje oczekiwania może mieć także pracodawca. W jaki sposób negocjować z pracownikiem? Jakie skuteczne techniki negocjacyjne zastosować? Jakie rozwiązania prawne pozwalają pracodawcy „sprawdzić” pracownika przed podpisaniem ostatecznej umowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz poniżej.

Zatrudnienie pracownika — dlaczego negocjacje są ważne?

Wykwalifikowani i doceniani pracownicy w dużej mierze stanowią o sukcesie firmy. Dlatego bitwa o dobrego pracownika na polskim rynku pracy trwa od dawna, szczególnie jeśli chodzi o osoby z doświadczeniem w konkretnej branży. Proces rekrutacji bywa jednak trudny, ponieważ często wymaga negocjowania warunków z potencjalnym pracownikiem. Obie strony mogą w tym czasie przedstawić swoje oczekiwania oraz zalety wynikające z nawiązania wzajemnego stosunku pracy. Dlatego właśnie negocjacje przed zawarciem umowy z nowym pracownikiem są szczególnie istotnym momentem — jeśli będą poprowadzone niewłaściwie, mogą zniechęcić kandydata lub znacząco zmniejszyć jego poczucie satysfakcji, co w ostateczności odbije się na kondycji biznesu. Do negocjacji warto zatem dobrze się przygotować. Poniżej znajdziesz kilka istotnych wskazówek dotyczących prowadzenia skutecznych negocjacji warunków zatrudnienia pracownika.

Skuteczne negocjacje — podstawowe zasady

Aby negocjacje warunków pracy były skuteczne, należy pamiętać, że nie mogą być poniżające dla żadnej ze stron, ponieważ wtedy z góry będą skazane na porażkę. Oferta, którą składasz potencjalnemu pracownikowi, musi być wystarczająco dobra, aby została potraktowana poważnie — szczególnie jeśli szukasz wykwalifikowanej osoby na ważne stanowisko. Uczciwa oferta to dobry początek do skutecznych negocjacji, w trakcie których możesz zaproponować kandydatowi dodatkowe benefity lub ustalać poszczególne warunki zatrudnienia. Warto także pamiętać, że obiektem negocjacji z potencjalnym pracownikiem wcale nie musi być wysokość wynagrodzenia — czasem to właśnie kwestie niematerialne mogą okazać się dla niego o wiele istotniejszym tematem.

1. Bądź otwarty

Nie warto zamykać się tylko na swoją propozycję szczególnie w tematach dotyczących wysokości wynagrodzenia. Konieczne jest zdobycie przynajmniej ogólnego rozeznania w tej kwestii na podobnym stanowisku w okolicy. Nawet jeśli oczekiwania kandydata są wyższe niż pensja, jaką początkowo chciałeś zaproponować, wysłuchaj jego argumentów dotyczących tego, dlaczego powinien zarabiać więcej. Już samo wysłuchanie pozwoli potencjalnemu pracownikowi poczuć się ważnym i wasza relacja nabierze odpowiedniego charakteru. Wkroczycie dzięki temu na dobry grunt do prowadzenia dalszych negocjacji.

2. Zaproponuj dodatkowe benefity

Jeśli budżet Twojej firmy nie pozwala na zaproponowanie wynagrodzenia, jakiego oczekiwałaby druga strona, postaraj się znaleźć inne satysfakcjonujące benefity. Być może wydłużenie okresu urlopowego, możliwość pracy zdalnej, finansowanie dodatkowych szkoleń lub bezpłatne świadczenia medyczne okażą się dla kandydata cenniejsze niż dodatkowe pieniądze. Możesz także rozważyć przekazanie takiemu pracownikowi służbowego telefonu, laptopa lub innego sprzętu, który w pewnych sytuacjach mógłby wykorzystywać także do celów prywatnych.

3. Negocjuj w cztery oczy

Nie chodzi o prowadzenie negocjacji w zamkniętym pokoju sam na sam, ale o to, aby zrobić to osobiście — nie przez telefon czy e-mail. Nawiązanie osobistej relacji z kandydatem, ton głosu, mimika i gesty wskazujące na Twój przyjazny i pełen szacunku stosunek do potencjalnego pracownika sprawią, że negocjacje staną się łatwiejsze. Podczas rozmowy w cztery oczy zawsze uzyskasz więcej informacji o kandydacie i będziesz mógł przekonać się, jakie wywiera on pierwsze wrażenie — a to może być istotne dla reputacji i wizerunku firmy.

Jak przygotować się do negocjacji?

Negocjacje nie są łatwym procesem, a będą jeszcze trudniejsze, jeśli podejdziesz do nich bez odpowiedniego przygotowania. Co oznacza takie przygotowanie? Często nie wystarczy ustalenie Twoich granic ani odpowiedzenie na ewentualne pytania, które mogą paść podczas rozmowy negocjacyjnej. Warto pamiętać, że skuteczne negocjacje są sztuką, której najlepiej nauczyć się od doświadczonych profesjonalistów. Dlatego, jeśli jako przedsiębiorca osobiście prowadzisz rekrutacje i negocjacje dotyczące warunków zatrudnienia lub pracujesz w dziale HR zajmującym się takimi zagadnieniami, zdecyduj się na profesjonalne szkolenie HR z zakresu rekrutacji, komunikacji i negocjacji. Podczas takiego specjalistycznego kursu nauczysz się technik radzenia sobie z oporem, szantażem i emocjami oraz zdobędziesz praktyczne umiejętności stosowania technik negocjacyjnych w rozmowach z potencjalnymi pracownikami. Co więcej, będziesz mieć możliwość przećwiczenia najważniejszych procesów negocjacyjnych w praktyce oraz przygotowania się do znajdowania i negocjowania rozwiązań sytuacji konfliktowych, co może okazać się bardzo pomocne także w wielu innych przypadkach.

Zatrudnienie nowego pracownika — pisemne ustalenia dotyczące warunków

Każdy pracodawca wie, że umowa o pracę musi zawierać pewne podstawowe informacje, takie jak rodzaj pracy, miejsce jej wykonywania, wymiar czasu pracy, termin jej rozpoczęcia i obowiązywania oraz oczywiście wysokość wynagrodzenia. Jednak, zamiast od razu dawać pracownikowi umowę o pracę na czas nieokreślony, pracodawca może także zaproponować nowej osobie kontrakt na okres próbny. Angaż taki może poprzedzać każdą umowę o pracę, ale tylko jednorazowo. Nie można powtórzyć takiego rozwiązania dla tego samego pracownika, chyba że byłoby możliwe zatrudnienie go na innym stanowisku niż planowane na początku. Okres próbny nie może trwać dłużej niż trzy miesiące i nie można go przedłużyć pod żadnym warunkiem — nawet za porozumieniem stron. Może jednak być krótszy — nawet tygodniowy, jeśli pracodawca uzna, że tyle wystarczy, aby zweryfikować, czy dany kandydat sprawdzi się na nowym stanowisku.

Należy także pamiętać, że nawet jeśli pracownik po zakończeniu okresu próbnego nie otrzyma pisemnego kontraktu, ale zostanie dopuszczony do świadczenia pracy, to w świetle prawa stosunek pracy trwa i to nawet na czas nieokreślony. Dlatego zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy, powinno zależeć na pisemnym ustaleniu wszystkich warunków pracy, także tych dotyczących wynagrodzenia czy okresu zatrudnienia.