Zrozumieć finanse cz. 5 – Tajemnice bilansu. Aktywa, pasywa – cd.

Pamiętasz zapewne, że dwa artykuły temu „wygrałeś” 50.000 zł i zdecydowałeś się zainwestować tę kwotę w swoją własną firmę o nazwie „Jabłko”. Innymi słowy, zdecydowałeś się zostać kapitalistą!

Dla przypomnienia bilans Twojej firmy wygląda następująco:

Załóżmy teraz, że z jakichś przyczyn (na przykład z powodu pożaru) wartość rynkowa gruntu i budynków nie wynosi już 32.000 zł, i że najwyższa cena, jaką można za nie uzyskać, to – powiedzmy – 10.000 zł. Innymi słowy, wartość księgowa tej pozycji bilansu wynosi 32.000 zł, ale wartość rynkowa, jaką można za nią uzyskać, wynosi tylko 10.000 zł.

Powstaje pytanie, jak w tej sytuacji powinien wyglądać bilans Twojej firmy? Jeżeli pozycję “Grunty i budynki” wykażemy w wartości 32.000 zł (tzn. według wartości księgowej), czy przekazujemy wtedy użytkownikom bilansu błędne informacje? Jednym z takich użytkowników mógłby być na przykład bank, w którym ubiegają się Państwo o kredyt! Bank zechce przyjrzeć się bilansowi, żeby wyrobić sobie zdanie o sytuacji finansowej „Jabłka”. Co w takim razie bank będzie rozumiał przez wartość księgową określoną w kwocie 32.000 zł?

Zanim odpowiemy na to pytanie, przyjrzyjmy się najpierw definicji księgowej terminu „aktywo” według międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej. Aktywo jest to zasób pozostający pod kontrolą firmy, który według przewidywań przyniesie jej przyszłe korzyści ekonomiczne.

Definicja nie mówi nic na temat tytułu prawnego do tych aktywów. Oznacza to, że wystarczy sprawować nad nimi kontrolę, czyli być odpowiedzialnym za ich utrzymanie i bezpieczeństwo, oraz być odbiorcą wszelkich płynących z nich korzyści. Tak dzieje się na przykład w przypadku leasingu finansowego, w którym nabywca danego aktywa wykazuje je w swoich księgach, choć nie stanowi ono prawnej własności tej firmy.

Z drugiej części definicji wynika, że daną pozycję można wykazać w aktywach tylko wtedy, gdy oczekujemy, że w przyszłości stanowić ona będzie źródło korzyści ekonomicznych dla firmy na przykład w formie użytkowania budynku dla celów prowadzenia naszej działalności gospodarczej lub przychodów z jego sprzedaży.

Wracając do naszego przykładu – jeśli wartość księgowa gruntu i budynków wynosi 32.000 zł, a my jesteśmy w stanie odzyskać (w formie korzyści ekonomicznych) tylko 10.000 zł., to prezentując w bilansie kwotę 32.000 zł wprowadzalibyśmy w błąd czytelnika naszego sprawozdania. Wartość tej pozycji należałoby zmienić na 10.000 zł, co oznaczałoby obniżenie ogólnej wartości aktywów. Obniżenie to nazywamy stratą, którą wykażemy w rachunku zysków i strat. Pomniejszy nam ona również kapitał!

To już koniec naszego 5-cio odcinkowego cyklu o tym, jak zrozumieć finanse i lepiej porozumiewać się z pracownikami pionu finansów. Dziękujemy, że tutaj zaglądasz i mamy nadzieję, że lektura była dla Ciebie inspirująca!

Jeżeli czujesz, że – pomimo, iż nie pracujesz na stanowisku związanym bezpośrednio z rachunkowością – znajomość podstaw finansów jest w Twojej pracy potrzebna, dołącz do naszego kursu Fiananse dla niefinansistów.