Asertywność kojarzy się większości osób jedynie ze sztuką mówienia „nie”, jednak jest to pojęcie o większej złożoności. Asertywność to nie tylko umiejętność odmawiania, ale także życiowa postawa, która ma duże znaczenie zarówno w życiu prywatnym, jak i – przede wszystkim – zawodowym. Jest to nieocenione wsparcie w kontaktach ze współpracownikami, przełożonymi, czy nawet klientami. Na czym polega postawa asertywna? Czym jest asertywność w pracy? Czy można się jej nauczyć? Jak ćwiczyć asertywność? W końcu – czym asertywność zdecydowanie nie jest? Zapraszamy do lektury!

Czym jest asertywność?

Co to jest asertywność? Definicja jasno przedstawia, że asertywność to nie tylko sztuka mówienia „nie” innym ludziom, ale przede wszystkim umiejętność mówienia o potrzebach i emocjach oraz wyrażania krytyki, czy opinii. Co ważne, osoba asertywna jest w stanie komunikować się w sposób bezpośredni, otwarty oraz, co szczególnie ważne, zrozumiały, tak by nie obrazić lub urazić w sposób świadomy drugiej strony i wciąż pozostać w pozytywnych relacjach. W ten sposób możliwe jest postawienie granic oraz obrona własnej osoby. Nie da się jednak ukryć, że jest to postawa, która może się wydawać trudna, zwłaszcza dla osób, które nie mają zbyt wiele pewności siebie. Co więcej, asertywność wciąż uważana jest raczej za cechę ludzi odważnych. Warto jednak wiedzieć, że nie musi być to prawda i z powodzeniem zachowania asertywne można ćwiczyć. Do najważniejszych przykładów asertywności należy zaliczyć m.in. odmawianie spotkania przyjacielowi, czy rezygnacja z nowej oferty pracy, gdy nie są to czynności, na które w danej chwili masz przestrzeń. Asertywność to nie jest brak kultury, czy bycie niemiłym. Jak rozwijać asertywność? Dowiesz się z dalszej części artykułu.

Dlaczego warto być asertywnym?

Zanim dowiesz się, jak nauczyć się asertywności to warto poznać atuty bycia asertywnym. Dlaczego warto być asertywnym w pracy? Przede wszystkim będziesz stanowczy i pewny siebie bez agresji i uległości. Nie będziesz pozwalał sobą manipulować oraz sam będziesz skuteczny w osiągnięciu tego, czego chcesz bez manipulowania innymi. Co więcej, asertywność w pracy pozwoli Ci wyrażać gniew i złość z zachowaniem szacunku do siebie i innych współpracowników, przełożonych, czy pracowników oraz własne opinie, pragnienia, uczucia. Będziesz w stanie stanowczo bronić swoich praw i swojego interesu, wciąż jednak respektując prawa i uczucia Twoich rozmówców. Nie da się ukryć, że jest to szereg cech, które warto posiadać, dlatego też dobrze jest się uczyć asertywność, gdyż nie jest to cecha wrodzona. Nauka polega na pozyskaniu wiedzy, jak przeżywać i reagować na określone sytuacje, gdyż postawa asertywna jest zmienna i można być asertywnym np. wobec partnera, a odczuwać przeszywającą trudność np. wobec przełożonego.

Asertywność w pracy – przykłady

Asertywność w pracy to postawa, którą można sklasyfikować między uległością a agresywnością i jest to swoista umiejętność negocjacji oraz wypracowywania kompromisu. Przykłady asertywności w pracy to:

• odmawianie przyjęcia i wykonania dodatkowych zobowiązań/zadań/nadgodzin bez poczucia winy,
• zdolność przyznania się do błędu oraz umiejętność przeprosin,
• utrzymywanie emocji na wodzy,
• przyjmowanie zarówno konstruktywnej krytyki, jak i pochwał,
• odporność na manipulacje i naciski z zewnątrz,
• branie odpowiedzialności za własne, samodzielne decyzje oraz ewentualna akceptacja późniejszych sytuacji z nimi związanych,
• zdolność zmiany zdania,
• szanowanie opinii przełożonych i pracowników,
• umiejętność inicjowania rozmowy o podwyżkę.

Jak rozwijać asertywność? Czym jest trening asertywności?

Jak ćwiczyć asertywność? Przede wszystkim należy wiedzieć, że nawet jeżeli nie jesteś osobą zbyt pewną siebie, to z powodzeniem możesz opanować sztukę asertywności. Jest to też świetny krok, by rozwijać inne kompetencje w przyszłości, gdyż umiejętność odmawiania i wyrażania swojego zdania może być doskonałym motorem do dalszych zmian, w tym także zawodowych. Ogólnie jakość Twojego życia może się bardzo poprawić, a Ty będziesz gotów na dalsze wyzwania. Do nauki asertywności można wykorzystywać zarówno poradniki, jak i książki, czy publikacje w necie, choć najskuteczniejszą metodą mogą okazać się specjalistyczne szkolenia, na których wykwalifikowany trener podzieli się posiadaną wiedzą. Taki kurs może przynieść sporo korzyści, a wykorzystywanie postawy asertywnej w pracy – jeszcze więcej. Warto pamiętać, że ważna jest także praca nad sobą.

Jak ćwiczyć asertywność? Garść zadań

Zanim przystąpisz do treningu asertywności lub jeżeli jeszcze nie jesteś na to gotowy, to warto skorzystać z poniższych zadań, które są jednymi z najpopularniejszych. Zadania te mogą być z powodzeniem wykorzystywane w środowisku pracy jako wsparcie dla zespołu. W ten sposób można nie tylko rozwiązywać ewentualne konflikty, czy problemy, ale także budować pozytywne relacje. Jak rozwijać asertywność? Oto 3 ćwiczenia!

1. Ćwiczenie polegające na kilkukrotnym odmawianiu bliskiej osobie np. partnerowi, czy przyjaciółce to jeden z najlepszych sposobów na naukę asertywności i ćwiczenie, które jest doskonałą bazą. Ważne jest, by cały czas odmawiać przy wykorzystaniu tych samych argumentów. Celem ćwiczenia jest to, byś poczuł się swobodnie z odmawianiem drugiej osobie. Można to następnie wykorzystać w pracy np. podczas rozmowy na temat nadgodzin.
2. Ćwiczenie skupiające się na panowaniu nad emocjami. Należy dyskusję przeprowadzić w łagodnym, spokojnym tonie, przy zachowaniu jak największej klarowności i rzeczowości wypowiedzi.
3. Ćwiczenie umożliwiające stanowczą, lecz wciąż niezwykle uprzejmą odpowiedź, nawet gdy przyjmuje się do wiadomości argumenty drugiej strony.

Czym nie jest asertywność?

Skoro już wiesz, czym jest asertywność i jak się jej nauczyć to czas dowiedzieć się, czym nie jest asertywność. Przede wszystkim asertywność to nie nie egoizm, czy brak chęci pomocy. Nie jest to też grubiaństwo, nieuprzejmość, czy arogancja. To, że asertywność kojarzy się jedynie z odmawianiem, przyniosło całej postawie więcej szkody, niż pożytku i warto zdawać sobie z tego sprawę. Konformizm sprawia, że wiele osób przyzwyczaiło się do pewnych zachowań i utraciło w jakimś stopniu zdolność wyrażania własnych potrzeb i własnych opinii. Jeżeli dodatkowo należy być asertywnym w pracy, to cały proces wydaje się o wiele bardziej skomplikowany. To właśnie dlatego tak istotne są treningi asertywności, czy inne szkolenia kompetencji osobistych, które pozwalają nabyć umiejętność nie tylko posiadania, ale także ukazywania własnego zdania.