Czym jest design thinking? Etapy, narzędzia, przykłady w praktyce
Chcesz zmienić logo swojej firmy? Zastanawiasz się, w jaki sposób wybrać najlepszą nazwę dla nowej marki? Chcesz rozpocząć funkcjonowanie w internecie, jednak nie wiesz, jak nazwać swój blog lub podcast? Proces wymyślania i tworzenia nowych rozwiązań może być czasochłonny, długi i żmudny. Nie musi jednak taki być, jeśli sięgnie się po odpowiednie metody. Jednym z rozwiązań jest design thinking. Jak w prosty sposób zastosować tę metodę? Jakie są narzędzia design thinking? Jak wygląda design thinking w praktyce? Zapraszamy do lektury!
Co to jest design thinking?
Czym jest design thinking? Jest to metoda twórczego rozwiązywania problemów, która powstała w latach 60’ XX wieku w Stanach Zjednoczonych, jednak największy rozkwit metodologii przypada na lata 80. i 90. XX wieku. Według definicji design thinking dostarcza innowacyjnych rozwiązań poprzez zastosowanie charakterystycznych metod pracy, które mają pobudzić kreatywność. Wszystkie metody design thinking mają następnie przełożenie na schemat biznesowy. Myślenie projektowe, na którym opiera się design thinking, sprawia, że jest to uniwersalne podejście, które doskonale sprawdzi się zarówno w start-upie, jak i w wielkiej korporacji. Tematem tego procesu jest „doing, not talking” (z ang. „robienie, nie mówienie”), co powoduje, że rejestrowanie każdego szczegółu zostało zamienione na kilkuetapowy podział zadań, które na celu mają rozszerzenie lub doprecyzowanie kolejnych wątków. Ten podział określony został jako etapy design thinking.
Etapy design thinking
Najbardziej powszechny model procesu design thinking został podzielony na 5 etapów, które mają za zadanie przeprowadzić przez tok projektowania twórczego. Są to po kolei: empatia, diagnoza potrzeb, generowanie pomysłów, prototypowanie i testowanie.
Empatia
Głównym celem tego etapu jest dostrzeżenie perspektywy użytkownika (nieważne, czy są to usługi, czy produkty) oraz pełne zrozumienie jego potrzeb. Większość rozwiązań jest tworzonych głównie dla ludzi, więc należy najpierw pozyskać wszelkie dane na temat grupy docelowej. Istotne jest wykształcenie, charakter, tryb życia, czy nawet stosunek do potencjalnego, proponowanego rozwiązania.
Diagnoza potrzeb
Etap ten polega na podsumowaniu zebranych danych oraz określeniu rzeczywistych potrzeb użytkownika. Celem jest stworzenie zagadnienia procesowego. Zdefiniowany problem nie może być w zbyt szerokim lub zbyt wąskim zakresie, by się nie ograniczać.
Generowanie pomysłów
Kolejny z etapów design thinking polega na wykreowaniu jak największej liczby pomysłów, które będą odpowiedzią na zdefiniowane w poprzednim kroku zagadnienie procesowe. Etap ten powinien być zakończony konkretnym rozwiązaniem, które zostało wyłonione z wyselekcjonowanych wcześniej pomysłów.
Prototypowanie
Tworzenie prototypów jest jednym z obligatoryjnych etapów. Należy jedynie pamiętać, by nie skupiać się na zaawansowanych szczegółach technologicznych. Celem jest wstępna wizualizacja pomysłu, a nie gotowy produkt, czy usługa. Taki prototyp musi następnie być przetestowany w środowisku naturalnym.
Testowanie
Testowanie powstałych rozwiązań to wbrew pozorom bardzo istotny etap, który nie powinien być pomijany. To właśnie w trakcie testów możliwa jest ocena poprawności funkcjonowania danego produktu lub usługi. Należy pamiętać, by testy odbywały się w grupie, która jest jak najbardziej zbliżona do tej określonej we wcześniejszym etapach (m.in. empatii). Jeżeli wynik testów jest pozytywny to produkt, czy usługa może wejść na rynek. Jeżeli z kolei wynik testowania jest negatywny, to należy wrócić do wcześniejszych etapów i powtarzać je aż do uzyskania wyniku pozytywnego.
Narzędzia design thinking
Wiesz już, co to jest design thinking i jakie są jego etapy, jednak cały proces nie byłby możliwy, gdyby nie narzędzia i metody, dzięki którym możliwe jest osiągnięcie celu dla danego etapu. Czas poznać narzędzia poszczególnych etapów.
- Narzędzia empatii: mapa empatii, mapa interesariuszy, wywiady etnograficzne, obserwacje, wywiady pogłębione (IDI), grupowanie, bezpośrednie doświadczenie dokładnie tego samego, co potencjalny użytkownik usługi lub produktu;
- Narzędzia diagnozy potrzeb: brainstorming (burza mózgów), braindumping (zapisanie pomysłów), brainwriting (technika 635 – grupa uczestnicząca w procesie decyzyjnym zakłada zespół poszukujący pomysłów rozwiązań. Grupę tworzy 6 osób, a każda z nich ma zapisać 3 pomysły, na które ma tylko 5 minut), dyskusja moderowana, drabina konfliktu (dotarcie do sedna zagadnienia poprzez zadawanie pytań: najpierw „po co?”, po czym „jak?);
- Narzędzia generowania pomysłów: matryca kreatywna, mash-up, różne modele brainstormingu, głosowanie metodą inwestowania;
- Narzędzia prototypowania: prototyp fizyczny 2D (np. storyboard, schemat, moodboard), prototyp fizyczny 3D (np. makieta), ścieżka doświadczeń klienta, prototyp cyfrowy;
- Narzędzia testowania: obserwacje, test użyteczności, testy zdalne, A/B test.
Oczywiście jest to jedynie część wykorzystywanych narzędzi i wiele zależy od specyfiki danej usługi, czy produktu. Do każdego z etapów design thinking można zaproponować także dedykowane narzędzia online. Bardzo przydatne mogą okazać się specjalistyczne szkolenia, które pozwolą zgłębić ten temat. Podczas kursów można dowiedzieć się także, co następuje po procesie design thinking, czyli np. wdrażanie.
Design thinking w praktyce – dlaczego warto stosować tę metodę?
Istnieje wiele przykładów design thinking, które zdecydowanie są świadectwem skuteczności tej metody. Warto podkreślić, że design thinking to metoda, która pozwala stworzyć rozwiązanie zarówno dla już istniejących problemów, jak i odkryć potrzeby, których istnienia nie jest się świadomym. Co więcej, cały proces projektowy jest w pełni otwarty, dzięki czemu do jego realizacji mogą być zaangażowane także takie osoby, które podczas codziennych obowiązków wykorzystują zupełnie odmienne doświadczenie zawodowe. To daje niesamowitą możliwość otrzymania różnych punktów widzenia, a każdy z nich może być bardzo istotny w uzyskaniu zadowalającego efektu końcowego. Ta uniwersalna metoda pozwala nie tylko projektować nowe produkty, czy usługi, ale także szukać nowych, innowacyjnych rozwiązań dla nawet bardzo skomplikowanych problemów np. biznesowych. Ponadto warto stosować design thinking, gdyż w ten sposób możliwe jest stworzenie rozwiązania maksymalnie dopasowanego do potrzeb danego klienta oraz przetestowanie go nie tylko w warunkach teoretycznych, ale przede wszystkim w praktyce, czyli realnym środowisku.